Objęcie funkcji likwidatora przez członków zarządu

Likwidatorami są członkowie zarządu, chyba że umowa spółki lub uchwała wspólników stanowi inaczej. Co do zasady z dniem otwarcia likwidacji likwidatorzy przejmują kompetencje przypisane wcześniej organowi zarządzającemu (zarządowi). Funkcje likwidatora może pełnić jedynie osoba fizyczna niekarana za określone przestępstwa.

Moment objęcia mandatu i zgoda likwidatora

Jak już wcześniej wspomniano – przyjęto, iż likwidatorami stają się z mocy prawa członkowie zarządu, posiadający ten status na dzień rozwiązania spółki. Objęcie mandatu likwidatora następuje wówczas w dacie otwarcia likwidacji. Jednakże likwidatorzy mogą być też powołani uchwałą wspólników spółki. Mandat likwidatora zostanie wówczas objęty w dacie jego powołania do pełnienia funkcji, po wyrażeniu przez likwidatora zgody na powołanie. Zgoda likwidatora może zostać wyrażona na zgromadzeniu wspólników i objęta protokołem, wówczas nie jest potrzebne odrębne oświadczenie likwidatora.

Wyznaczenie likwidatorów w umowie spółki i przez sąd

Również umowa spółki może wskazywać imiennie likwidatorów spółki na wypadek jej rozwiązania. Objęcie mandatu nastąpi w takiej sytuacji dopiero z chwilą wyrażenia przez daną osobę zgody na pełnienie funkcji. Ponadto umowa spółki może wskazywać inny organu uprawniony do powołania likwidatorów. Gdy przyczyną rozwiązania spółki jest prawomocne orzeczenie sądowe, tylko sąd może powołać likwidatora.

Tryb odwołania likwidatora oraz prawo do rezygnacji

Likwidatorzy, podobnie jak członkowie zarządu, mogą zostać odwołani w każdym czasie. Kompetencja do odwołania likwidatorów przysługuje wspólnikom. Realizacja tej kompetencji następuje w drodze uchwały wspólników, która zapada bezwzględną większością głosów, chyba że umowa przewidywałaby w tej kwestii odmienne regulacje. Dyspozycyjny charakter przepisu z tym związanego stwarza na płaszczyźnie umowy spółki swobodę powierzenia kompetencji odwołania likwidatorów inne mu organowi (radzie nadzorczej) lub w ramach imiennego wskazania wspólnikowi (grupie wspólników) jako przejaw uprawnienia osobistego, względnie uprzywilejowania udziałów. Dopuszczalne jest złożenie przez likwidatora rezygnacji z pełnionej funkcji. Potwierdził to Sąd Najwyższy. Oświadczenie o rezygnacji likwidatora jest jednostronną czynnością prawną, a więc nie wymagającą przyjęcia przez spółkę, lecz wymagającą.

Zasady ustalania wynagrodzenia likwidatorów

Przepisy odnoszące się do likwidacji spółki z o.o. nie zawierają szczegółowej regulacji odnoszącej się do ustalania wysokości wynagrodzenia likwidatorów. Z tego powodu umowa spółki może określać te zasady identycznie jak w przypadku członków zarządu. Możliwe jest również ustalenie tych kwestii w uchwale wspólników. Sąd, który ustanowił likwidatorów, określa wysokość ich wynagrodzenia. W literaturze słusznie wskazuje się, że sąd może ustalić to wynagrodzenie zarówno z góry, jak i po ukończeniu czynności likwidacyjnych, ewentualnie w ich trakcie (w formie zaliczek).